Dieselgate: iedereen was te laks

VERNIETIGEND EP-RAPPORTDieselgate had nooit kunnen gebeuren als Brussel en de lidstaten gewoon hun werk hadden gedaan. Alleen door hun laksheid rijden er nu in Europa een kleine 30 miljoen auto’s rond die tot 20 keer te veel stikstofoxiden uitstoten.

Dieselgate
Volkswagen TDI dieselmotoren. REUTERS/Dado Ruvic/File Photo © REUTERS

Dat zegt de parlementaire onderzoekscommissie Dieselgate in een volgens Gerben Jan Gerbrandy ‘ontluisterend’ rapport dat vandaag uitkomt. De D66-Europarlementariër is één van de twee auteurs. Lidstaten hebben stelselmatig nagelaten om Europese regels voor autotesten goed uit te voeren, Brussel zelf is laks geweest in het toezicht op de lidstaten, hoewel duidelijk was dat met die testen van alles niet klopte.

 Op Zweden na heeft geen enkel land ooit na 5 jaar of 100.000 kilometer nog auto’s op de weg getest. Ook nadat ‘dieselgate’ door Amerikaans onderzoek aan het licht was gekomen, bleef laksheid de boventoon voeren. De eerste formele stappen tegen lidstaten zijn pas kort geleden gezet, van verplichte terugroepacties is nog steeds geen sprake.

Bovendien hebben lidstaten ook nog bewust de invoering van nieuwe en betrouwbaarder testen gesaboteerd. ,,Frankrijk”, aldus Gerbrandy, ,,vroeg zelfs openlijk om vijf jaar uitstel.” Daardoor kon de industrie jaren achtereen met vervalste laboratoriumtesten typegoedkeuringen krijgen voor modellen die volgens de wet nooit op de weg hadden mogen komen.

Manipuleren
In haar onderzoek legt de parlementaire commissie pijnlijk bloot hoe de industrie de politiek manipuleerde en de politiek zich gewillig líet manipuleren. De technische comités waarin belangrijke besluiten werden genomen of voorgekookt, bestonden vaak voor meer dan de helft uit vertegenwoordigers van de industrie. Notulen van die bijeenkomsten bleven regelmatig achterwege. Gerbrandy: ,,Daardoor konden bij elke volgende vergadering besluiten van de vorige keer weer worden aangevochten, wat enorm veel tijdverlies opleverde.”

Over de hele linie was er een duidelijke onwil om het gesjoemel aan te pakken. ,,Ondanks duidelijke aanwijzingen is er nooit controle geweest op het gebruik van sjoemelsoftware.” Lidstaten handhaafden niet, Brussel corrigeerde niet, aldus de conclusies, die op hoofdlijnen al terug te vinden waren in deze krant van maandag 5 december.

,,De flinterdunne logica van Brussel: er was geen bewijs, dus was het niet nodig om onderzoek te doen”, aldus GroenLinks-Europarlementariër Bas Eickhout. Op politieke koppensnellerij is de commissie niet uit. ,,Voor wat betreft de lidstaten laten wij dat aan de nationale parlementen. Nederland kan daar woensdag al een begin mee maken, dan is er Kameroverleg over dieselgate”, aldus Gerbrandy.

Steken laten vallen
Wat Brussel betreft klaagt de onderzoekscommissie alleen in algemene termen ‘de Europese Commissie’ aan. Duidelijk is dat vooral oud-Industriecommissaris Tajani steken heeft laten vallen, maar de christendemocraten – aldus Gerbrandy – ‘wilden zijn naam niet in het rapport’. Tajani is sinds vorige week de officiële EVP-kandidaat om op 17 januari Parlementsvoorzitter Schulz op te volgen. De hoop van sommige commissieleden dat zijn autoverleden hem in de weg zou zitten, wordt door de EVP weggelachen: ,,De meeste Parlementsleden uit onze fractie komen uit Duitsland en Italië.” Twee landen met veel auto-industrie, en daar is Tajani een held.

Buiten schot is hij overigens niet, want de onderzoekscommissie wil dat Brussel naar zijn rol nog een eigen onderzoek instelt, en dan vooral naar de vraag waarom Tajani niets deed met duidelijke signalen die zijn toenmalige milieucollega Potocnik hem stuurde. Bovendien kan ook het Parlement zelf in een amendementenprocedure de komende weken het rapport nog verder aanscherpen.


Comments are closed.