6 redenen om vandaag nog Linux te proberen

Linux is allang volwassen en heeft genoeg wat zelfs de doorgewinterde Windows-gebruiker kan verleiden om dit alternatief te proberen. Het kost je niks en je kunt het proberen zonder je Windows-installatie op te geven. Dus wat houd je nog tegen?

Er is nooit een beter moment geweest om Linux te proberen. Wacht, klik niet op ‘Vorige’, dit is geen rabiate pro-Linux-tirade. Windows is prima voor honderden miljoenen mensen en Linux op de desktop gaat waarschijnlijk nooit ook maar in de buurt komen van het marktaandeel van Windows.

Mensen die dik tevreden zijn over Windows, hoeven waarschijnlijk niet uit te wijken naar iets anders. Maar er zijn wel redenen om Linux te gebruiken in plaats van Windows op de pc – of om tenminste een eenvoudige proefsessie te proberen om te zien wat je bevalt en wat niet.

1. Linux is gelikter dan ooit

De meeste Linux-distributies hebben de basisprincipes van de pc niet links laten liggen. Microsoft wekte de toorn van de wereld op met ‘pc-evolutie’ Windows 8, maar populaire Linux-distro’s als Fedora en Linux Mint tuften rustig door op wat we decennia gewend zijn en verfijnden de traditionele pc-interface verder.

Mensen die XP of Windows 7 gewend zijn, zullen mogelijk enkele Linux-distro’s beter begrijpen dan Windows 8 of 10 die beiden een leercurve hebben – net als de overstap op Linux. Het ‘startmenu’ van Linux Mint lijkt veel meer op het oude Windows-startmenu dan die van Windows 10 met zijn Live Tiles.

De duistere dagen van incompatibiliteit met pc-hardware – vooral netwerk- en audiocomponenten – liggen gelukkig grotendeels achter ons. De meeste Linux-besturingssystemen werken gewoonweg met een heleboel moderne pc’s en pc-hardware, hoewel je soms wat extra moeite moet doen als Secure Boot is ingeschakeld.

Nog beter: je kunt Linux-distro’s uittesten vóór installatie, zodat je kunt zien of alles naar behoren werkt met jouw hardware. Daar komen we straks nog op terug. Het belangrijkste punt is dat Linux geen onbegrijpelijk pakket meer is dat voor doorgewinterde geeks goed werkt, maar voor doorsnee gebruikers lastig is. Er zijn een heleboel gelikte, verfijnde distro’s die door iedereen zijn te gebruiken.

2. Er is voldoende goede open source-software

De kwaliteit – of het gebrek daaraan – van open source-software is enige tijd een ergernis geweest in de Linux-wereld, maar dat is allang niet meer zo. Linux heeft goede of zelfs betere alternatieven voor de meeste Windows-software, van Office-rivalen (Libre Office), Photoshop-alternatieven (GIMP) tot mediaspelers (VLC). Met die drie heb je sowieso al software die de meeste gebruikers willen hebben. Met Steam is gamen op Linux ook geen probleem meer.

In het verleden was het ook lastig om auteursrechtelijk beschermde films of muziek af te spelen, maar ook dat is niet meer het geval. VLC speelt zo’n beetje alles wat je maar wilt, en Chrome (binnenkort ook Firefox) ondersteunt streamingdiensten als Netflix, zodat je ook gewoon video kunt streamen vanaf je Linux-bak.

Maar pc-gebruik draait bij de meeste mensen om webtoepassingen: checken van Facebook, sturen van e-mails, bekijken van een video op YouTube, bestellen via bol.com, et cetera. Deze activiteiten werken prima op browsers als Chrome en Firefox die niet anders functioneren dan op Windows.

Het moderne Linux-ecosysteem kan bijna alles aan wat je ermee wilt doen, hoewel hardcore gamers een Windows-partitie in de buurt zullen willen hebben. En heb ik erbij vermeld dat al deze software nog gratis is ook? Wat me brengt naar het volgende belangrijke punt:

3. Linux is gratis

De code is vrij en de software kost je geen cent. Dat betekent ook dat het uitproberen ervan geen (financiële) investering kost en de drempel laag is om zo’n probeersessie te starten. Het is ook handig als je zelf pc’s in elkaar zet of een oude bak bijwerkt naar nieuwe software, je geen 135 euro hoeft neer te tellen voor een Windows-licentie.

4. Linux draait goed op oude pc’s

Windows XP is achtergelaten in het verleden en ook het einde van Vista is nabij. Maar nog genoeg mensen hebben een oude configuratie staan die moderne Windows-versies niet aankan. Met Linux heb je niet alleen een modern OS, het kan nieuw leven blazen in verouderde pc’s met een lichtgewicht versie als Puppy Linux of Lubuntu.

Die overstap hoeft geen pijnlijke te zijn. Er zijn talloze Linux-alternatieven die zijn bedoeld voor ex-XP-gebruikers die een nieuw OS zoeken. Deze distro’s hebben dan een dedicated Windows XP-modus die de look en feel van het door veel mensen geliefde besturingssysteem hebben.

5. Windows 10 ontneemt je keuzes

Dit lijkt misschien off-topic en/of anti-Windows, maar de crux van het issue draait voor menig gebruiker om deze kwestie. De aantrekkelijkste Linux-feature is voor deze mensen misschien niet zozeer iets wat het OS doet, maar juist wat het niet doet. Dat komt door Microsofts onverstandige aanpak van een aantal gebieden.

Windows 10 is misschien dan wel de beste Windows tot nu toe (ik gebruik het dagelijks op mijn primaire pc) maar Microsoft heeft wat bedenkelijke tactieken gebruikt om de adoptiegraad op te krikken en om gebruikers naar Microsoft-diensten en andere geld opleverende software die is meegebakken in het OS te lokken.

Het begon al met de pop-up-misère op Windows 7 en 8.1 die devolueerden naar malware-achtige vormen. Toen dat niet genoeg bleek, werd het nog erger met gedwongen upgrades – Windows 10 werd een aanbevolen update, zodat hij automatisch meekwam binnen Windows Update – die menig gebruiker ertoe noopte om Windows Update uit te schakelen om het risico te verkleinen met een ongewenst OS te komen zitten.

Nog recentelijker zorgde de Anniversary Update voor enkele onaangename verrassingen. Enkele privacy-instellingen zijn weer teruggezet, met name die te maken hebben met het pushen van advertenties. Je krijgt nu bijvoorbeeld reclame voor je kiezen in het meldingencentrum, zelfs als je meldingen eerder had uitgeschakeld. Bah.

Windows 10 beperkt keuzes nog verder door het updatebeleid van mobiele besturingssystemen te kopiëren: je kunt nu niet meer kiezen welke patches je installeert en welke niet. Op consumentenversies kun je zelfs helemaal niet weigeren om updates te ontvangen. Als Microsoft een updatebundel uitbrengt voor Windows 10, heb je die te slikken of helemaal niet. Dat geldt nu ook voor Windows 7 en Windows 8.

Als laatste geeft Windows 10 veel meer informatie door naar de servers van Microsoft dan eerdere versies deden. Je kunt een heleboel uitzetten – lees bijvoorbeeld dit artikel voor meer informatie daarover – maar de meeste gebruikers duiken niet zo diep de instellingen in. Veel gebruikers zijn dik tevreden over Windows 10, maar sommige van deze zetten zijn controversieel en nopen gebruikers tot het kijken naar Windows-alternatieven. En zo ja:

6. Het is makkelijk om te proberen

Ben je om en wil je Linux proberen? Het is gelukkig heel simpel om dat te doen en je kunt zelfs gewoon Windows blijven gebruiken, mocht je twijfelen.

Voordat je Linux op de harde schijf installeert, kun je het eerst proberen met een live-dvd of live-drive. Dat installeert een bootable versie op een dvd of usb-stick, waarna je de computer kunt laten opstarten vanaf deze schijf in plaats van de harde schijf waar Windows op staat. Dat kost vrijwel geen moeite en je kunt verschillende Linux-OS’en op deze manier snel proberen zonder je Windows-installatie of data-opslag in de problemen te brengen.

Welk Linux-OS moet je proberen? We hebben het in andere artikelen al over verschillende versies gehad, bijvoorbeeld het populaire Ubuntu, privacybeschermende Tails, innovatieve Fedora, fijnmazig aanpasbare Arch, of een van de vele andere varianten. Persoonlijk zou ik voor Windows-gebruikers die willen experimenteren Linux Mint aanraden, want het combineert de flexibele aanpak van Ubuntu op closed-source onderdelen met een Windows-achtige interface.

Lees ook:

9 nieuwe Linux-versies naast al het Windows 10-geweld

17 beste Linux-distro’s: voor ieder wat wils

7 populairste Linux-desktops vergeleken

Het zou niet lastig moeten zijn om Linux te hanteren als Windows-gebruiker, vooral als je een OS gebruikt met zo’n startmenu. Maar er zijn enkele belangrijke verschillen, zoals het installeren van software. Een client als Steam, Minecraft of de Belastingdienst-applicatie moeten buiten de ingebouwde softwarewinkel om geïnstalleerd worden. Dat is tegenwoordig eenvoudig – je hoeft geen dependency-hel meer te trotseren – en de meeste aanbieders geven installatieadvies afhankelijk van je distributie. Wees niet bang om vragen te stellen op fora, er zijn veel enthousiaste gebruikers die beginners graag op weg helpen.

Als Linux bevalt, kun je dezelfde live-drive of -dvd gebruiken om het OS te installeren op je harde schijf. Je kunt ook Windows behouden, als je dat wilt. Diverse distributies geven bij installatie aan als er Windows is gedetecteerd en bieden de optie om Linux ernaast te installeren met een opstartprogramma zodat je kiest voor Linux of Windows bij het starten van de pc.

Daar zitten helaas wat haken en ogen aan en met bepaalde Windows-hardware, vooral als Secure Boot geactiveerd is, kun je tegen problemen aanlopen met de installatie van Linux. Lees hier bijvoorbeeld voor een gids hoe je Linux installeert op een pc met UEFI’s Secure Boot.

Zie je? Het is niet zo moeilijk. Als je een oudere pc hebt met beperkte hardware, een niet meer ondersteund OS of je niet tevreden bent over enkele trends van Windows 10, is er geen reden om niet eventjes Linux te proberen. Misschien ontdek je wel dat het prima bevalt.

 

 


Comments are closed.